کلینیک دی / ایوانکلینیک دی
روانپزشکی تخصصی

روانپزشکی کودک

روانپزشکی کودک به رفتاری نگاه می‌کند که درس، خواب یا رابطهٔ فرزندتان را مختل کرده، نه به شیطنت معمولی. نوجوانی با کنجکاوی و فشار همسال همراه است و اگر خانه ناآرام باشد، آزمایش مواد یا افت تحصیلی زودتر می‌آید. بیش‌فعالی، اضطراب جدایی، تحریک‌پذیری و افت ناگهانی نمره‌ها هر کدام مسیر تشخیص جدا دارند و نباید با یک برچسب جمع شوند. والدین اغلب دیر می‌آیند چون می‌ترسند «برچسب» به فرزند بچسبد. ارزیابی زود، از برچسبِ دیر هنگام امن‌تر است. در کلینیک دی شرح حال را از کودک و والد هر دو می‌گیریم و اگر مصرف مواد در میان باشد، همان‌جا دیده می‌شود.

مکعب‌های چوبی و یک کتاب روی فرش، بدون چهره

انواع

نام‌ها از DSM-5-TR است. کاپلان و سادوک همین گروه‌ها را در فصل‌های بالینی شرح می‌دهد. این فهرست جای مصاحبه و تشخیص پزشک نیست.

این‌ها تشخیص‌هایی است که DSM-5-TR در فصل‌های عصبی‌رشدی، تخریب‌گر و دفع آورده است. اضطراب، خلق، وسواس و سانحه در کودک هم دیده می‌شوند و در صفحه‌های همان فصل آمده‌اند.

اختلال‌های عصبی‌رشدی

  • کم‌توانی ذهنی

    محدودیت در کارکرد ذهنی و رفتار انطباقی که در دورهٔ رشد شروع می‌شود. شدت، مشخص‌کننده است نه تشخیص جدا.

  • اختلال زبان

    مشکل پایدار در یادگیری و استفاده از زبان، در فهم یا بیان، که با سن و فرصت یادگیری توضیح داده نمی‌شود.

  • اختلال صوت گفتار

    تولید صداهای گفتار طوری است که فهم حرف کودک برای دیگران سخت می‌شود.

  • اختلال فصاحت گفتار با شروع کودکی

    لکنت: گسیختگی در جریان و ریتم گفتار که با اضطراب حرف زدن همراه می‌شود.

  • عمل‌پریشی گفتار با شروع کودکی

    مشکل در برنامه‌ریزی حرکتی گفتار. عضله ضعیف نیست؛ هماهنگی تولید کلمه مختل است.

  • اختلال ارتباط اجتماعی

    دشواری در استفادهٔ اجتماعی از زبان: نوبت‌گیری، فهم کنایه، و تنظیم حرف با موقعیت. با اوتیسم یکی نیست.

  • اختلال طیف اوتیسم

    نقص پایدار در ارتباط و تعامل اجتماعی، به‌همراه الگوهای محدود و تکراری رفتار یا علاقه، از اوایل رشد.

  • اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی

    الگوی بی‌توجهی، بیش‌فعالی-تکانشگری، یا هر دو، که با سطح رشد تناسب ندارد. نوع غالب، مشخص‌کننده است.

  • اختلال یادگیری خاص

    دشواری در خواندن، نوشتن یا ریاضی با وجود آموزش کافی. حوزهٔ مشکل، مشخص‌کننده است نه تشخیص جدا.

  • اختلال هماهنگی رشدی

    مهارت حرکتی هماهنگ پایین‌تر از سن، طوری که بازی، نوشتن یا خودیاری را مختل می‌کند.

  • اختلال حرکت کلیشه‌ای

    حرکت تکراری، به‌ظاهر بی‌هدف، مثل تکان دادن دست یا سر، که کارکرد را مختل می‌کند یا ممکن است به بدن آسیب بزند.

  • سندرم توره

    چند تیک حرکتی و دست‌کم یک تیک صوتی، برای بیش از یک سال، با شروع پیش از بزرگسالی.

  • اختلال تیک حرکتی یا صوتی مداوم

    تیک حرکتی یا صوتی، نه هر دو، که بیش از یک سال دوام دارد.

  • اختلال تیک موقت

    تیک حرکتی یا صوتی که کمتر از یک سال طول می‌کشد.

اختلال‌های تخریب‌گر و سلوک

  • اختلال نافرمانی مقابله‌ای

    الگوی خشم، جروبحث، سرپیچی و کینه‌توزی در برابر صاحبان اقتدار، فراتر از شیطنت معمول سن.

  • اختلال سلوک

    الگوی پایدار نقض حقوق دیگران یا هنجارهای مهم: پرخاشگری، تخریب، فریب یا نقض جدی قانون.

اختلال‌های دفع

  • بی‌اختیاری ادرار

    تخلیهٔ مکرر ادرار در لباس یا تخت، پس از سنی که مهار ادرار انتظار می‌رود. نوع شبانه، روزانه یا هر دو مشخص می‌شود.

  • بی‌اختیاری مدفوع

    دفع مکرر مدفوع در جای نامناسب، خواسته یا ناخواسته، پس از سنی که مهار مدفوع انتظار می‌رود.

برای مطالعهٔ بیشتر