کلینیک دی / ایوانکلینیک دی
روانپزشکی تخصصی

اختلالات مصرف مواد

اختلال مصرف مواد تشخیص روانپزشکی است: مصرف ادامه دارد، با اینکه سلامت، کار یا رابطه آسیب دیده است. این صفحه از زاویهٔ روانپزشکی به اعتیاد نگاه می‌کند. افسردگی، اضطراب، روان‌پریشی و مصرف اغلب هم‌زمان‌اند و اگر فقط یکی درمان شود، دیگری بیماری را برمی‌گرداند. تحمل یعنی برای اثر قبلی مقدار بیشتری لازم است؛ محرومیت یعنی با قطع، بدن و خلق شورش می‌کنند. افراد در حال درمان بارها گفته‌اند که بدون حرف‌زدن دربارهٔ علت مصرف، پاکی کوتاه بوده. در کلینیک دی برنامهٔ ترک و درمان اختلال زمینه‌ای یک پرونده است، نه دو مراجعهٔ جدا.

کیسه سرم و دست در فضای کلینیکی، نماد سم‌زدایی و پایش پزشکی

انواع

نام‌ها از DSM-5-TR است. کاپلان و سادوک همین گروه‌ها را در فصل‌های بالینی شرح می‌دهد. این فهرست جای مصاحبه و تشخیص پزشک نیست.

DSM-5-TR برای هر طبقه، اختلال مصرف را از مسمومیت، محرومیت و اختلال ناشی از ماده جدا می‌کند. شدت مصرف با مشخص‌کنندهٔ خفیف، متوسط و شدید می‌آید و تشخیص جدا نیست. اختلال مصرف کافئین تشخیص اصلی این فصل نیست.

  • اختلال مصرف الکل

    ادامهٔ مصرف الکل با وجود آسیب به سلامت، کار یا رابطه. مسمومیت و محرومیت تشخیص‌های همراه همین فصل‌اند.

  • اختلال‌های مرتبط با کافئین

    در این فصل، مسمومیت کافئین، محرومیت کافئین و اختلال‌های ناشی از آن آمده است. اختلال مصرف کافئین در فهرست اصلی تشخیص‌ها نیست.

  • اختلال مصرف کانابیس

    الگوی مصرف کانابیس که مهار، تعهد یا سلامت روان را مختل کرده است. می‌تواند اختلال اضطرابی یا روان‌پریشی ناشی از کانابیس هم بسازد.

  • اختلال مصرف فن‌سیکلیدین

    یکی از دو اختلال مصرف توهم‌زا در DSM-5-TR. از اختلال مصرف سایر توهم‌زاها جدا کدگذاری می‌شود.

  • اختلال مصرف سایر توهم‌زاها

    مصرف توهم‌زاهایی غیر از فن‌سیکلیدین که با وجود آسیب ادامه دارد. مسمومیت این مواد تشخیص جدا دارد.

  • اختلال مصرف مواد استنشاقی

    مصرف تکراری هیدروکربن‌های فرار. آسیب عصبی و مرگ ناگهانی در درسنامه‌ها جدا از خود اختلال مصرف بحث می‌شود.

  • اختلال مصرف اُپیوئید

    مصرف اُپیوئید که با تحمل، محرومیت یا ادامهٔ مصرف با وجود آسیب همراه است. محرومیت تشخیص جداگانه‌ای در همین فصل است.

  • اختلال مصرف آرام‌بخش، خواب‌آور یا ضد اضطراب

    شامل بنزودیازپین‌ها و داروهای مشابه. محرومیت این دسته می‌تواند خطرناک باشد و تشخیصی جدا از خود اختلال مصرف است.

  • اختلال مصرف محرک

    آمفتامین، کوکائین و سایر محرک‌ها در یک اختلال مصرف، با مشخص‌کنندهٔ ماده، قرار می‌گیرند.

  • اختلال مصرف تنباکو

    مصرف تنباکو که با وجود آسیب یا تلاش نافرجام برای قطع ادامه دارد. محرومیت نیکوتین تشخیص همراه است.

  • اختلال مصرف سایر مواد یا مواد ناشناخته

    برای موادی که در طبقه‌های بالا نیستند، یا وقتی مادهٔ دقیق معلوم نیست.

  • اختلال قمار

    در همین فصل آمده ولی ماده نیست. شرط‌بندی ادامه دارد با اینکه زیان مالی، رابطه یا کار روشن شده است.

برای مطالعهٔ بیشتر