کلینیک دی / ایوانکلینیک دی
مقالات آموزشی بیمار و خانواده

توجیه و فرافکنی چطور مصرف را قابل دفاع نگه می‌دارند

دو دفاع، مصرف را از معرضِ دیدن دور می‌کنند. یکی برایش دلیلِ آبرومند می‌سازد. دیگری ناراحتی را به گردنِ آدمِ بیرون می‌اندازد. هر دو در خانه مسری‌اند.

برگه‌های سفید و یک قلم روی میز

زمینه

مکانیسمِ دفاعی، در سنتِ روان‌پویشی، راهی است برای کم کردنِ اضطرابی که از دیدنِ تعارض می‌آید. در اختلال مصرف این دفاع‌ها «اثباتِ اینکه بیماری دروغ است» نیستند. اغلب نشان می‌دهند شرم آن‌قدر زیاد است که واقعیت فقط غیرمستقیم تحمل می‌شود. مشکل وقتی است که خانواده با دفاع وارد معامله شود و پیامد پاک شود.

دلیلِ مرتب

توجیه‌گری برای رفتارِ پرهزینه یک داستانِ منطقی می‌سازد: فشارِ کار، بی‌وفایی، دردِ جسمی، «همه همین کار را می‌کنند»، «اگر تو این‌طور حرف نمی‌زدی». بک در مدلِ شناختیِ سوءمصرف نشان می‌دهد باورهای مجوزی درست قبل از مصرف فعال می‌شوند و بعد از آن هم برای کم کردنِ ناهماهنگی به کار می‌روند. نمونهٔ بالینی زیاد است و لفظش در هر خانه فرق دارد. ساختار یکی است: خسارت قبول می‌شود، ولی به چیزی وصل می‌شود که ادامهٔ مصرف را ناگزیر نشان دهد.

جوابِ مفید، مسابقهٔ منطق نیست. مشاهده است: «آن اتفاق سخت بوده و مصرفِ این ماه جداست. قرارِ درمان فردا پابرجاست.»

انداختن به بیرون

فرافکنی، احساسِ غیرقابل‌تحمل — شرم، ترس، پرخاش — را در دیگری می‌بیند. «تو هیستریکی، من مشکلی ندارم.» «دکتر با من لج دارد.» گاهی خانواده هم فرافکنی را برمی‌گرداند: «همه‌اش تقصیرِ رفیق‌هایش است» تا سهمِ دسترسی و قاعدهٔ خانه دیده نشود. حلقه وقتی بسته می‌شود که هر دو طرف مشغولِ پیدا کردنِ مقصرِ بیرونی باشند و هیچ محدودیتی اجرا نشود.

از نظر مغز، این دفاع‌ها کنارِ بینشِ ضعیف گران‌تر می‌شوند. وقتی ارزیابیِ درونی از آسیب نادقیق است، داستانِ بیرونی راحت‌تر جای عدد و تاریخ را می‌گیرد. دعوا برای شکستنِ دفاع، دفاع را لازم‌تر می‌کند.

خانواده چه نکند

پیامد را به‌خاطر داستانِ خوب پاک نکند. ایمنی را فدای «بگذار خودش بفهمد» نکند. مسئولیتِ ساختنِ بینش را تمام‌وکمال به دوش نگیرد. گفت‌وگو را از متهم کردن به یک واقعهٔ مشخص بیاورد. مرز را مهربان و قابل‌اجرا نگه دارد: بدون فحش، بدون استثنای نیمه‌شب.

اگر هر مکالمه به تهدیدِ خشونت کشید، تحلیلِ دفاع اولویت نیست. فاصله و ایمنی اولویت است.

این شرح، توجیه و فرافکنی را به‌عنوان دفاع معرفی می‌کند و به مدلِ باورهای مجوزیِ بک وصلشان می‌کند. تشخیصِ شخصیت از روی یک جمله کارِ این صفحه نیست.

هم‌نشین: انکار در فرد و سکوتِ محافظ.

برای مطالعهٔ بیشتر